Destinacije ::

Prilep, rodno mesto legendarnog srpskog junaka Kraljvića Marka, nalazi se u najvećoj dolini Makedonije, Pelagoniji. Sam grad i prilepska okolina nalaze se na nadmorskoj visni od 650 metara, što doprinosi specifičnoj klimi i čini jednistvenu karatkteristiku ovog podneblja.

prilep1

Ova regija obiluje arheološkim nalazištima od kojih neka tek sada počinju da pokazuju svoj puni značaj. Većina arheoloških lokaliteta i dalje su teško dostupna, a Pešterica, nadomak prilepskog veštačkog jezera iznedrila je rukotvorine i plastiku koja je datirana na prelaz iz ranog u srednji neolit.

arheolosko nalaziste

Ovde su pronađene i specifične zemljane kuće koje čine jedinstveni tip naselja, i smatra se da je ovo najstarije naselje na teritoriji današnje Republike Meakedonije. Takođe, u okolini grada postoji više nalazišta koja svedoče o pogodnosti i primamljivosti ove visoravni za život ljudi, a u Pelagoniji, o kojoj su sa velikim oduševljenjem pisali mnogi umetnici, nalazi se više od 30 manjih i većih lokaliteta koji opisuju period do doseljavanja Slovena na Balkansko poluostrvo.

zemljane kuce

Grad Prilep

Samo ime grada Prilep prvi put se pominje 1014. godine, kada ovaj utvrđeni grad i njegova okolina čine jednu od najvažnijih tačaka na putevima koji povezuju dva dela sveta, Egejsko i Jadransko more. Antički „Via Egnatia“ i „Via Militaris“ prolazili su kroz sam centar današnjeg Prilepa. Zbog svog jedinstvenog položaja i jedne od najvažnijih stanica na nekadašnjem Putu Svile, Prilep se razvijao u sudaru mnogih kultura, i mnoge kulutre pohranile su svoje uticaje i ostavile tragove koji su vidljivi i danas – bilo da ih možete videti u muzejima, ili na fasadama očuvanih zgrada.

prilep grad

Spomenici antičkog perioda

Najočuvanji spomenici antičkog perioda su Bedem u selu Cepigovo, i Bezisten, koji se nalazi između sela Prilpec i samog grada. Takođe, 16 kilometara zapadno od Prilepa nalaze se ostaci antičkog grada Stibera, iz IV veka pre nove ere. Ovde je otkriveno 28 spomenika sa natpisima božanstava i benefaktora, kao i veliki broj kultnih statua i portreta, Askulapa, Hermesa, i Bahusa, između ostalih, koje možete videti u narodnom muzeju u Prilepu.

antička

Crkva Svetog Nikole u Prilepu (XIII vek)

Srednji vek na ovim prostorima iznedrava sakralne objekte, pa je tako najstarija crkva Svetog Nikole, smeštena u samom gradu, iz dalekog XIII veka, a u Prilepu se nalazi još pet crkava, dok je manastir Treskavec sa crkvom Uspenja Presvete Bogorodice jedan od najvažnijih spomenika kulture čitave oblasti. Manastir se nalazi 10-ak kilometara od samog grada, i često se organizuju pešačke ture do njega u trajanju od nekoliko sati, koje vode kroz predivnu ravnicu i pružaju fantastičan pogled na Pelagoniju.

svetog nikole

Manastir Treskavec

Manastir Treskavec lociran je na nadmorskoj visini od preko 1.300 metara nadmorske visine, a iznad njega uzidže se Zlatovrv. Ovaj neverovatan i veoma upečatljiv planinski krajolik kraškog masiva pruža potpuno jedinstven pogled na blago zatalasanu ravnicu Pelgonije, Prilep, Bitolj i Kruševo. Meštani će vam sigurno reći da je ovo najnepristupačniji manastir u čitavoj Makedoniji, što je sasvim tačno. Do manastira se može jedino peške, prateći uske staze koje čuvaju čudne kamene formacije, da bi nam se, u svoj svojoj lepoti otkrio kao izuzetno značajan monaški i duhovni centar Ohridske arhiepsikopije.

Manastir Treskavec1

Kompleks ovog manastira sastoji se od Crkve Uspenja Presvete Bogorodice, konaka i blagovaonice. Smatra se da je manastir podignut u XIII veku, na ostacima ranohrišćanske bazilike, a prema natpisu na ulazu, obnovljen je i „bogato darovan“ od strane srpskog kralja Milutina u XIV veku. Nakon svoje velike pobede nad Vizantijom, car Dušan je postao ktitior ovog manstira. Izgrađen za vreme Otomanske imperije u vizantijskoj, pravoslavnoj tradiciji, njegovu fasadu krasi sada izbledeli crveni kamen, sa ukrasnim spoljnim nišama i kosim krovom.

Manastir Treskavec2

Unutrašnjost crkve oslikavana je tokom XIV i XV veka, a najstarije su sačuvane uz ime svog pokrovitelja: cara Dušana Silnog. Snagom umetničkog izraza ističe se predstava Hrista kao Cara Careva, Rex Regnanticum, odevenog u carske odore vizantijskih vladara.

Manastir Treskavec3

U blizini postoji i jedna daleko skromnija, ali ništa manje fascinantna pećinska crkvica, koja je tek nedavno otkrivena. Sama unutrašnjost manastira ima izuzetnu kulturnu i umetničku vrednost, jer su freske nastajale u različitim periodima u rasponu od XIV do XIX veka, pa se na jednom mestu može pratiti razvoj freskoslikarstva, ali i sakralnog drvoreza na ovim prostorima.

Manastir Treskavec4

Markov grad

Ako vas put navede pored Prilepa, nemojte propustiti da obiđete Markov grad, jednu od najizrazitijih simbola ove oblasti. Izgrađen prema vizantijskim principima, na kamenitoj litici visokoj čak 180 metara podignuti su snažni zidovi ojačani kulama. Marko Kraljević – istorijska ličnost podignuta u legendu i jedan od najznačajnijih epskih likova srpske epske i usmene tradicije doneo je svom rodnom Prilepu večnu slavu.

Markov grad1

Istorija nas uči da je ovo bio dom ovog srednjovekovnog velikaša koji je vladao ovim krajevima oko 1370. do svoje smrt 1395. godne, a slava „Markove Kule“ rasla je zajedno sa slavom o ovom junaku. Tako je ovaj istorijski lokalitet, koji se nalazi nešto severnije od sela Varoš i zvanično uvršten na listu pet najsnažnijih i najneosvojivih tvrđava na Balkanu.

Markov grad2

Kompleks manastira Zrze (XIV vek)

Kompleks manastira Zrze nalazi se na nadmoroskoj visini od čak 1.000 metara, u neposrednoj blizini istoimenog sela. Udaljen nekih 25 kilometara severozapadno od Prilepa, manastir je podignut na padinama prekrasne planine Dautica, koja dominira Pelagonijskom ravnicom. Ovaj manastir se sastoji od nekoliko srednjovekovnih crkava pod istim krovom – Crkva Svetog Preobraženja, Crkva Svetog Petra i Pavla, Kapela Svetog Đorđa i Nikole, a tu su i ostaci ranohrišćanske bazilike iz V ili VI veka.

manastira Zrze1

Sve ove sakralne građevine svedoci su i čuvari kulture i tradicije čitave regije. Ispod manastirskog kompleksa nalaze se monaške ćelije, čiji veliki broj svedoči o ovom manastiru kao značajnom religijskom centru i bogatom duhovnom životu monaha koji su pripadali visokim redovima.

manastira Zrze2

Manastir je podignut sredinom XIV veka, za vreme vladavine srpskog cara Dušana. U to vreme pravoslavna mitropolija bila je u Prilepu, sa mitropolitom Jovanom na čelu, a on i njegov brat Makarije bili su čuveni zografi, i njima je povereno oslikavanje unutrašnjosti manastira Zrza.

manastira Zrze3

Freske tada nastale, danas se čuvaju u fragmentima, a i dalje snažno svedoče o predivnoj viziji ovih monaha, koji su komponovali staro-vizantijski stil sa bojama do tada netipičnim za freskoslikarstvo, svežim i neviđenim na ovim prostorima. Svojom lepotom i vrednošću posebno se ističu Životodavni Hrist iznad samih vrata i Presveta Devica Pelagonitska.

manastira Zrze4

Manastir je napušten za vreme sultana Bajazita, pa je obnavljan, a svoj današnji izgled dobio je u XVII veku. Prema legendi, i otac i sin – i kralj Vukašin i kraljević Marko Mrnjavčević, u ovom manastiru pravili su svoja venčanja. Vukašin je oženio Aljenu, a Marko – Jelenu. Danas se manastirski kompleks sastoji iz više crkava, spavaonice i nekoliko pomoćnih soba. Sam manastir, ali i slikovito seoce Varoš ispod njega imaju poseban, arhaičan i autentičan izgled zbog svoje jedinstvene arhitekture: kuće i balkoni ukrašeni cvećem i baštama, okruženi mirom, tišinom i blagošću.

manastira Zrze5

Kajmakčalan – Jedno od najznačajnijih mesta vezanih za I svetski rat

Na jugu ove regije, na samoj granici sa Grčkom, nalazi se jedno od najznačajnijih mesta vezanih za I svetski rat, srpsku i svetsku istoriju: Kajmakčalan. Planina Nidže čini prirodnu graniicu između dve zemlje, a najviši vrh ove planine seže u nebo čak 2.521 metar.

Kajmakčalan1

Planina je čuvena po svojim prirodnim bogatstvima, planinskim vidikovcima i raznovrsnošću biljnog i životinjskog sveta, ali njene prirodne lepote zasenjuju najznačajnije stranice svetske istorije. Od 12. septembra do 3. oktobra 1916. godine vodila se Kajmakčalanska bitka, između srpskih na jednoj i nemačko-bugarskih snaga na drugoj strani. Osvajanje ovog vrha jedna je od najvećih pobeda srpske vojske u I svetskom ratu, i označila je početak proboja Solunskog fronta i mesto gde su srpski vojnici ponovo prešli granice sopstvene zemlje, nazvavši tada Kajmakčalan „Kapijom Srbije, kapijom slobode“.

Kajmakčalan2

Posetioce ove planine ništa neće moći da pripremi za lepotu koja oduzima dah, tišinu i dostojanstveno Kajmakčalana. Na samom vrhu nalazi se majušna crkva posvećena Svetom Iliji, sačinjena u potpunosti od oružja, praznih puščanih i topovskih čaura i bodljikave žice, kao svedok i zavet mira, a tu je i kosturnica srpskih vojnika koji su herojski pali u borbi.

Kajmakčalan3

U samoj crkvi je i posmrtna urna sa srcem doktora Arčibalda Rajsa, oca forenzičke medicine, koji je pokušao da skrene svetsku pažnju na zverstva počinjena nad srpskim civilnim stanovništvom tokom I svetskog rata, i koji je u znak zhavalnosti jedan od prvih počasnih građana Srbije. Rajsova ljubav prema Srbiji bila je tolika da se nikada nije vratio u rodnu Švajcarsku, i tražio da bude sahranjen tamo „gde je ostalo njegovo slomljeno srce“ – na Kajmakčalanu.

Kajmakčalan4

Prilepska oblast Vas zasigurno neće ostaviti ravnodušnim

Kada se zadovoljite prelepom prirodom Pelagonijske ravnice i zastanete pred veličanstvenom istorijom koju možete sresti na svakom koraku Prilepske oblasti, vratite se u sam grad. Ovde će vas sačekati uvek nasmejani meštani, spremni da sa vama podele dobru rakiju i još bolja, čuvena makedonska vina.

prilepska regija

Lokacija na mapi

Smeštaji - Prilepska oblast
Rent-A-Car - Prilepska oblastIzleti/Ekskurzije - Prilepska oblast

Gradovi